Филмовите како „The Holiday“, „27 Dresses“, „The Wedding Planner“, „50 First Dates“ или „The Proposal“ не беа само лесна забава. Можеби не отидоа многу подалеку од приказната за Пепелашка, но очекуваниот среќен крај ја круниса љубовта како централна фантазија на тогашната поп-култура.
Денес, ситуацијата е целосно поинаква. Романтичните комедии не исчезнаа, но го загубија статусот на доминантен жанр. Наместо големи кино-хитови со јасно дефиниран среќен крај, современите љубовни приказни станаа поамбивалентни, поинтроспективни и често многу помалку сигурни во самата идеја за романтика. Прашањето веќе не е само „дали ќе завршат заедно“, туку дали современата култура воопшто сè уште верува во едноставни љубовни наративи.
Ера на златното доба на романтичните комедии
Во текот на деведесеттите и раните двеилјадити, романтичните комедии функционираа како совршена комбинација на ескапизам и оптимизам. Тоа беше период на релативна економска стабилност на Западот, пред ерата на социјалните мрежи, апликациите за запознавање и константната дигитална хиперанализа на односите.
Љубовта во филмовите тогаш често беше претставувана како судбински настан. Дури и кога протагонистите минуваа низ конфликти, самата идеја за емотивна поврзаност никогаш не се доведуваше во прашање. Овој период издигна цела галаксија од ѕвезди кои практично станаа синоним за жанрот: Џулија Робертс, Мег Рајан, Хју Грант, Кејт Хадсон, Метју Меконахи и многу други. Публиката не одеше во кино само поради приказната, туку и поради добро познатата хемија меѓу актерите. Ром-ком беше жанр кој зависеше од харизмата и феноменот на филмските ѕвезди повеќе од кој било друг.
Љубовта веќе не е едноставна приказна
Современите романтични филмови и серии денес изгледаат значително поинаку бидејќи се промени и начинот на кој општеството ги доживува врските. Апликациите за дејтинг, гоустингот (ghosting), таканаречените situationships, емоционалната недостапност и културата на постојано преиспитување на односите создадоа многу покомплексна емотивна реалност од онаа што ја нудеа филмовите пред дваесет години.
Поради тоа, современите љубовни приказни често повеќе не функционираат како фантазии за пронаоѓање на вистинската личност, туку како анализа на емоционалната несигурност на модерниот живот.
Филмовите како „Someone Great“ покажуваат колку се промени фокусот. Раскинувањето веќе не е само пречка која треба да се надмине за љубовта да победи – тоа станува почетна точка за приказна за сопствениот идентитет, пријателството и индивидуалниот раст. Слично се случува и со поновите наслови како „The Drama“ или „Oh, Hi!“, кои користат класични ром-ком елементи – привлечност, средба, романтична хемија – но потоа ги деконструираат и ги претвораат во приказни за несигурност, емоционална конфузија и невозможност за поврзување. Со други зборови, современите романтични филмови веќе не ја идеализираат љубовта – тие ја анализираат.
Од хепиенд до емоционална амбивалентност
Класичните романтични комедии беа засновани на многу јасна структура:
- Запознавање
- Пречка
- Емотивен хаос
- Помирување
- Среќен крај (Happy ending)
Денешните љубовни приказни многу почесто одбиваат да понудат конечен одговор. Среќниот крај веќе не е задолжителен дел од жанрот. Дури и кога постои, често доаѓа во поинаква форма: преку самоприфаќање, личен развој или одлука дека главната хероина не мора нужно да заврши во врска за приказната да биде комплетна.
Ова е огромна промена во начинот на кој популарната култура ја прикажува љубовта. Некогашниот ром-ком универзум беше заснован на идејата дека емотивното исполнување доаѓа исклучиво преку партнерски однос. Современите филмови многу почесто сугерираат дека љубовта може да биде само еден дел од пошироката приказна за личниот идентитет.
Зошто романтичните комедии го загубија централното место?
Промената не е само културна, туку и индустриска. Класичните романтични комедии припаѓаа на категоријата таканаречени „мид-буџет“ (mid-budget) филмови – продукции со среден буџет кои не беа ниту мали инди-проекти, ниту големи блокбастери.
Меѓутоа, современата филмска индустрија денес е многу пополаризирана. Холивуд вложува огромни буџети во франшизи, суперхеројски филмови и спектакли со сигурен профит, додека помалите авторски проекти се селат на стриминг платформите. Во таквата структура, романтичната комедија го загуби просторот што некогаш го имаше.
Филмовите како „Anyone but You“ или „The Idea of You“ станаа интересни токму затоа што потсетуваат на некогашниот модел: препознатливи ѕвезди, голема маркетиншка кампања и кино-премиера. Но, фактот што за нив толку многу се дискутира, покажува колку всушност станаа ретки на големото платно.
Стримингот го менува идентитетот на жанрот
Стриминг платформите не ги уништија романтичните комедии, но го променија нивниот идентитет. Денес, љубовната содржина многу почесто се сели во сериски формат. Публиката сака да поминува повеќе време со slow-burn односи кои се развиваат низ десет епизоди, отколку со двочасовни филмски приказни.
Истовремено, алгоритмите фаворизираат содржина која брзо генерира гледаност, поради што многу стриминг комедии делуваат генерички и визуелно слични. На нив им недостига чувството на голем културен настан каков што некогаш имаа кино-хитовите. Без големиот феномен на филмски ѕвезди и без заедничкото искуство во киносалите, жанрот изгуби дел од својата колективна важност.
Интересно е што класичната, интензивна и идеализирана романса не исчезна целосно, туку едноставно се пресели кај Young Adult (YA) публиката. Сериите како „The Summer I Turned Pretty“, „Maxton Hall“ или филмовите како „My Fault“ продолжуваат да нудат хиперинтензивни љубовни приказни полни со судбински одлуки. Голем дел од тие наративи денес доаѓаат директно од Wattpad културата и online заедниците каде што идејата за големата љубов е сè уште многу жива, но денес главно се поврзува со младоста или со носталгијата.
Дали станавме премногу цинични за романтика?
Можеби вистинското прашање не е дали романтичните комедии исчезнаа, туку зошто современата публика повеќе не верува во нивните формули. Во последните дваесет години се промени речиси сè: начинот на запознавање, очекувањата од односите, идејата за брак и партнерство, темпото на живот и начинот на кој комуницираме.
Современата култура е многу посвесна за емоционалните компликации, трауми и несигурности отколку што беше ерата на класичните романтични комедии. Затоа, денешните љубовни приказни често звучат попретпазливо, помеланхолично и поинтроспективно. Љубовта веќе не е прикажана како едноставно решение за сите проблеми, туку како комплексен однос меѓу двајца луѓе кои се обидуваат да пронајдат смисла во свет на постојана емоционална преоптовареност.
Сепак, фактот што публиката и понатаму бурно реагира на добри романтични приказни покажува дека потребата за романтика не е исчезната. Само се промени начинот на кој сакаме да ја гледаме. Можеби современата публика повеќе не бара совршена љубовна фантазија, но и понатаму бара приказни кои можат да објаснат зошто, и покрај сè, луѓето продолжуваат да веруваат во длабока поврзаност и вистинска љубов.
Извор: wannabemagazine.com